TURAN VE TURANCILIK

TURAN VE TURANCILIK

-Ülküler, Kutup Yıldızı gibidir. Çoğu zaman ulaşılmaz görünür, ama yol gösterir…”

Turan nedir? Turancılık ne demektir? Çoğu insan bu kavramları duyunca niçin korkuyor? Turancılık korku veren bir kavram değildir, aksine insana ve millete güven duyguları hissettiren bir kavramdır. Bu kavram Türk’ün millî tarihinin derinliklerinden günümüze uzanan millî ülküsünü ortaya koyar.
Turan ve Turancılık, Türk tarihinden, Türk kültüründen, Türk sanatından, Türk töresinden, Türk ahlakından, Türk coğrafyasından, kısacası Türk medeniyetinden beslenen Türk’e has millî bir düşünce sistemidir.
Turan kelimesinin sözlüklerdeki anlamı, “Turancıların dünyadaki bütün Türkleri birleştirerek kurmayı amaçladıkları ülkenin adı ve Türklerin Orta Asya’daki en eski yurtları.” olarak geçer.
Turancılık, bütün Ural-Altay kavimlerinin birliğini savunan siyasi bir görüş olarak literatüre girmiş bir kavramdır. Turancılık, Finlandiyalı tarihçi Matthias Alexander Castrén tarafından Ural-Altay kavimlerinin birliğini sağlamak amaçlı ortaya atılmış bir görüş olsa da büyük Türkçü ve Turancı Ziya Gökalp, “Türkçülüğün Esasları” adlı eserinde bu görüşe karşı çıkarak Turancılığın bir kavimler karması olmadığı görüşünü savunur.
Ziya Gökalp, “Turan” şiirinde Turan ve Turancılığı şu dizeleri ile ortaya koyar:
“Vatan ne Türkiye’dir Türklere, ne Türkistan;
Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan.”

Ziya Gökalp, başlangıçta çeşitli felaketlere maruz kalan Osmanlı İmparatorluğunun yok olan maneviyatını tamir etmek üzere, sınırları çok geniş bir vatan ülküsü geliştirir: “Dünyadaki bütün Türklerin bir bayrak altında birleşmesi ideali.” Ziya Gökalp, 1916’dan sonra da Turancılık fikrini kültür, lisan, edebiyat sahalarına taşıyarak “Turancılık, dünyadaki bütün Türkler arasında kültür birliğidir” fikrini savundu.
Bütün Türk topluluklarının birliğini savunan Turancılık adı verilen görüş ilk defa Rusya’da 1905 yılından önce Azerbaycan Türkleri ve Tatar aydınları tarafından ortaya atılmış, 1908 yılında II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Türkiye’de de geniş yankı bulmuştur. İttihat ve Terakki yönetimi içinde Ziya Gökalp’in başını çektiği Turancı görüşler egemen olmuştur.
Osmanlılar döneminde Türkiye’de dış Türklere yönelik ilgi ve çalışmaların 1890’lı yıllardan sonra başladığını görüyoruz. Fransız tarihçi Léon Cahun’un “Asya Tarihine Giriş: Türkler ve Moğollar” adlı eserinin 1896 yılında Necip Asım, tarafından Türkçe çevrilmesi Türkçü hareketin dönüm noktalarından biri oldu. Daha önce Türkçede özel bir anlam taşımayan Turan kavramı Cahun’un eseri sayesinde yaygınlık kazandı.
Ziya Gökalp’e göre Turan denilen ülke neresidir? Hangi kıtadadır? Gökalp, Turan’ı coğrafî manası ile ele almaz. Gökalp bir mısrasıda “Yüce Turan, güzel ülke, söyle sana yol nerede?” diye soruyor. Çoğu kimselerin sandığı gibi Turan, Orta-Asya olsaydı, Gökalp, bunun yolunu sormazdı. Bilinen yol sorulmaz. Görünen yol kılavuz istemez. Soruya cevabı yine kendisi veriyor ve Turan, “Ne Hint’tedir, ne de Çin’de, Türk ruhunun içindedir” diyor. Buna göre Turan, ne Asya’dır, ne Hindistan, ne de Balkanlardır. Turan Türk’ün ve Türk gençliğinin ruhundadır. Turan, millî ülkümüzün adıdır.
Turancılık, Anadolu ile Orta-Asya’daki Türkleri birleştirmek değildir. Turan, ruhlarda yaşayan millî bir idealdir. Millî sınırlar içinde kalmış, fakat sahipsizlikler, ihmaller ve bilgisizlikler sebebiyle Türklüğünü unutmuş, Türklüğünden haberi olmayan, Türklük bilincine yükselememiş olan Türklerde bir millî şuur uyandırmaktır. Millî sınırlar içinde tek vücut olarak, bir kalp gibi çarpan bir Türk birliği meydana getirmektir. Millî ekonomisiyle, sosyal yapısıyla ve millî kültürüyle tek vücut bir Türk birliği kurmaktır. Turan, Asya’ya gitmek değil, tarımsal üretimi artırmak, fabrikalar inşa etmek, bilim uzmanları yetiştirerek memleketi kalkındırmak, milleti rahata kavuşturmak mücadelesidir.
Turan ve Turancılık, Türk’ün kızıl elmasıdır. Türk dünyasını, Türk milletini her alanda en yüksek refah ve güç seviyesine çıkarma ülküsüne Turancılık diyoruz.
Turancılık ülküsü, şanlı tarihimizin her Türk’e yüklemiş olduğu sorumlulukların özüdür. Geçtiğimiz yüzyılın başlarında Türk dünyasındaki felaketleri bertaraf ederek Türk devletlerinin doğuşunu hazırlayan Turan ülküsü, yaşadığımız çağın şartlarına uygun şekilde yeniden tanımlanmalı ve hayata geçirilmesi günümüz Türk dünyası için çok önemlidir.
Yaşadığımız yüz yıl içerisinde “Turan”ı gerçekleştirmemiz son derece önem arz etmektedir. Çünkü Türk dünyası Türk’ün şahlanışını beklemektedir. İslam âlemi huzuru aramaktadır. Dünyanın mazlum insanları adalet ve yaşam hakkı aramaktadır. Tarihimizin şanlı sayfaları Türk’ün hak, hukuk ve adalet anlayışının nice örnekleri ile doludur.
Turan, Türk devletlerinin Türk topluluklarının bir bayrak altında birleşerek kuracakları bir ülke değildir. Turan ve Turancılık ülküsünün günümüzdeki ilk amacı, Türk devletlerinin sınırlarının birleştirilmesi değildir. Turan, Türk devletlerinin Türk topluluklarının bağımsız ve hür yaşama iradelerini sağlayarak onlarla kültürel ve ekonomik işbirliği geliştirme ülküsüdür. Turan ülküsü, Türk’ün Türk dünyasına serbest dolaşım hakkı sağlama ülküsüdür. Yabancı ülkelere giderken aranan belgeler Türk ülkelerine giderken istenmemelidir. Unutmayalım ki kolaylıkla, rahatlıkla gidemediğimiz yerler bizim değildir. Eğer bunu gerçekleştiremezsek soydaşlık, kardeşlik, ağabeylik, dil, tarih, kültür beraberliği gibi söyleyişler laftan öteye gitmeyecektir. Bunlar gerçekleştirilirse askerî, siyasî, eğitim, kültür ve ekonomik işbirliği kendiliğinden gerçekleşecek, kardeşlik bağları kendiliğinden güçlenecektir. Turancılık hiç şüphesiz Türk devletleri arasında iş birliğini öngörür. İşbirliği arttıkça Türk topluluklarının Turan ülküsüne yaklaşmaları daha da kolay olacaktır.
Türk devletleri ve toplulukları arasındaki ilişkiler geliştikçe hürriyetlerini bekleyen soydaşlarımızın ümitleri de artacaktır. Çünkü bu işbirliği dünya kamuoyunda Türk’ün gücünü de ortaya koyacaktır. Güçlü devletlerin çözemeyeceği bir problem de kalmaz.
Türk milletindeki Turancılık fikrinin nihai hedefini de merhum tarihçimiz Osman Turan “Türk Cihân Hâkimiyeti Mefkûresi” adlı eserinde şu sözlerle ortaya koyar:
“Türkler millî, İslâmî ve insanî duyguların ahenkli bir terkibi sayesinde böylece bir dünya nizamı dâvâsına bağlanırken bu esaslara göre Allah’ın cihan hâkimiyetini kendilerine emanet ettiğine inanıyorlardı ve bu emanete saygı göstermek suretiyle de bir hânedân, bir sınıf ve zümrenin veya sadece bir milletin değil, hüküm sürdükleri bütün kavim ve dinlerin hâmisi olduklarını düşünüyorlardı. Bu sebeple de Türk imparatorluklarında milliyet, din ve sınıf mücadelelerine rastlanmamış, adalet ve ahenk hüküm sürmüştür. Türk Cihan Hâkimiyeti ve nizamının milletler arası bir mahiyet alması, İslâmî ve insani esaslar dâhilinde tekâmülü bu sayede mümkün olmuştur. Uluğ Türkistan Orta Asya’da kurulmuş Şamanî Türk devletleri yalnız yabancı din mensuplarına sığınak ve himaye bahşetmemiş; bizzat Türkler de bu dinlere girerek türlü cemaatler hâlinde ve ahenk içerisinde bir arada yaşamışlar ve bu suretle tarihte din hürriyetine aidilk ve en güzel örnekleri vermişlerdir.”
Turancılık toplumda yanlış bilinmektedir. Turan kelimesinin iki bin sene önce kullanılan bir coğrafî yer olan Orta Asya’daki Turan ismi ile hiçbir alâkası yoktur. Turan veya Turancılık denince Orta Asya’ya gidileceği, oradaki Türkler ile birleşerek bir Türk devleti kurulacağı anlaşılmamalıdır. Böyle bir şey yoktur. Turan, tamamen bir fikrin sembolik ifadesidir. Turan bir idealdir.
Bizler, hem Anadolu Türklüğünü düşüneceğiz, hem Anadolu dışındaki Türkleri düşüneceğiz. Onların hürriyet ve istikballerini yasal yollardan kazanmalarını isteyeceğiz. Turancılığımızın esasını bunlar teşkil eder.
Turancılık, Birleşmiş Milletler Anayasası, İnsan Hakları Beyannamesi çerçevesinde, diğer topluluklara haklar, hukuklar ve imtiyazlar tanınırken, onların insanca yaşamaları sağlanırken, millî sınırlarımızın dışında kalmış Türklere de bu haklar tanınmasını, bazı imtiyazlar sağlanmasını unutmadan düşünmek, sırası ve zamanı geldikçe onlara haklar ve imtiyazlar tanınmasını istemektir. Kıbrıs’taki Türkler, Batı Trakya’daki Türkler, Balkanlar’daki Türkler bu düşüncenin içinde mütalâa edildiği gibi, İran’daki, Azerbaycan’daki, Doğu Türkistan’daki Uygur Türkler ve Uluğ Türkistan Asya’daki Türkler de aynı fikrin içinde mütalaa edilir. Kıbrıs, Batı Trakya, Balkanlardaki Türklerle meşgul olmak nasıl suç değil, fakat milliyetperverlik kabul ediliyorsa, Asya’daki Türklerle meşgul olmak da, aynı şekilde suç değil, milliyetperverlik kabul edilmesi gerekir.
Günümüzde çoğu insan Turan ve Turancılığı Uluğ Türkistan Orta-Asya’ya gitmek ve Orta-Asya Türkleri ile Anadolu Türklerini bir devlet halinde birleştirmek şeklinde anlamaktadırlar. Hatta bazıları Turancılığı hayalperestlik ve maceracılık olarak kabul ediyorlar ve Turancılığa itibar etmiyorlar, muhalif kalıyorlar, reddediyorlar. Hâlbuki hiç de böyle değildir. Böyle düşünenler Batı kültürü ile beslenmiş, kendi kültüründen uzak kalmış, millî kültürüne ait hiç kitap okumamış, zavallı Türk cahilleridirler. Bu tür insanlarımıza da okumayı tavsiye ediyoruz.
Sözlerimi Büyük Önder Atatürk’ün Turancılık hakkında söylediği şu sözlerle bitirmek istiyorum:
“Biz Pan-Turanizm yapmadık. Fakat yapacağız dedik. Bunu yanlış anlayanlar, bizim tulu emeller peşinde koştuğumuzu sandılar. Biz de size Turancılık yaptırmayacağız diyerek karşımıza çıktılar.”
Başta Gazi Mustafa Kemal olmak üzere Türkçülük ve Turancılık ülküsüne gönül vererek Türk dünyasındaki ümitleri her daim yeşerten Yusuf Akçura, Ziya Gökalp, Enver Paşa, Ömer Seyfettin, Mehmet Emin Yurdakul, Necip Asım, Velet Çelebi, Zeki Velidi Togan, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Reha Oğuz Türkkan, Fethi Tevetoğlu, Nejdet Sançar, Fethi Tevetoğlu, Hüseyin Nihal Atsız ve Alparslan Türkeş ile daha nice Turan erlerini rahmet ve minnet duygularıyla yad ediyorum.
Ümidimiz Türk gençliğindedir. Gençlerimiz kültürümüze sahip çıktıkları ölçüde Türkçülük, Turancılık ve Türk milliyetçiliği yaşayacak, Türk milleti geleceğine emin adımlarla yürüyecek ve tarihteki şanlı misyonuna yeniden kavuşacaktır.

Erkin SABİT
Doğu Türkistan Cumhuriyeti Sürgün Hükümeti Başbakanı
Ankara Meclisi Genel Başkan Yardımcısı
Turan Devletleri Teşkilatı Genel Başkan Vekili
Kızılelma Ocakları Genel Başkan Vekili

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir