Çin – Hindistan – Rusya Yakınlaşması
Şanghay İşbirliği Örgütü çerçevesinde Çin halk cumhuriyeti, Rusya ve Hindistan’ın geliştirdiği diyalog, ABD’nin Asya’daki manevra alanını sınırlamaya dönük bir strateji niteliği taşımaktadır. Enerji güvenliği, ulaştırma koridorları ve bölgesel nüfuz konuları bu üçlünün işbirliğini zorunlu kılsa da; Hindistan’ın Çin ile yaşadığı sınır sorunları, derin işbirliğinin sınırlı kalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle üçlü ittifak, daha çok taktiksel ve çıkar odaklıdır.
ABD – Pakistan Yakınlaşması
ABD, Pakistan’ı tarih boyunca Afganistan, Taliban ve bölgesel denge siyaseti için kullanmıştır. Bugün ise asıl hedef, Çin’in Kuşak-Yol Projesini (CPEC ve Gwadar Limanı üzerinden) kontrol altına almaktır. ABD’nin Pakistan ile derin işbirliği geliştirmesi, Çin’in stratejik enerji ve ticaret hattına doğrudan müdahale anlamına gelir.
Orta Asya Türkistan’da Çatışma Riski
ABD’nin Çin’e karşı en kritik adımlarından biri, Orta Asya’da “paralel koridor planları” geliştirmesidir. Bu plan, Kuşak-Yol Projesi’ni dengelemek ve bölgedeki devletleri Çin’den koparmayı amaçlamaktadır. Özellikle:
Kazakistan – Özbekistan hattında enerji ve ulaştırma projelerine alternatif ABD destekli koridorların kurulması,
Türkmenistan – Afganistan – Pakistan üzerinden enerji hatlarının yeniden şekillendirilmesi,
Kırgızistan ve Tacikistan’da istikrarsızlık ve vekâlet savaşlarının tetiklenmesi,
bölgenin geleceğini büyük bir jeopolitik çatışma sahasına dönüştürebilir.
Büyük Güç Dengesi
Bu gelişmeler, Orta Asya’yı sadece ekonomik rekabetin değil, askeri ve ideolojik çatışmaların merkezi haline getirebilir. ABD, Çin’in Kuşak-Yol Projesi’ni kuşatmak için bölgesel devletleri yanına çekmeye çalışırken; Çin ve Rusya, bu hamleye karşı askeri üsler, güvenlik anlaşmaları ve istihbarat işbirlikleriyle karşılık verecektir.
Sonuç:
Küresel ölçekte doğrudan bir ABD – Çin – Rusya savaşı düşük ihtimal olsa da, Türkistan Orta Asya’da büyük çatışmalar çıkma olasılığı giderek yükselmektedir. ABD’nin Kuşak-Yol’a karşı geliştirdiği paralel planlar, bölgeyi enerji ve ulaştırma koridorları üzerinden yeni bir “vekâlet savaşları arenası”na dönüştürmektedir. Bu durum, gelecekte Hindistan-Pakistan hattında olduğu gibi Orta Asya’da da büyük krizleri tetikleyebilir.
ERKİN SABİT ŞAVUOT
(bilgisayar yüksek mühendisi.Araştırmacı yazar)
Turan Konfederasyonu Genel Başkanı
Uygur Federasyonu Genel Başkanı.
Dünya Barış elçileri uzakdoğu direktörü.
Uluslararası basın yayın Konfederasyonu diplomasi direktörü.
Uzakdoğu ticaret yatırım finans konseyi temsilcisi
Turan Kızılelma Teşkilatı genel başkanı
Turan Devletleri Teşkilatı TDTStratejik Araştırma genel merkezi Başkanı İletişim;05357951111,05369820000 turangrup1111@gmail.com