6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan, “Asrın Felaketi” olarak nitelendirilen Kahramanmaraş merkezli depremler, 11 ilimizde ve ilçelerinde benzersiz bir yıkıma yol açmıştı. Felaketin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum öncülüğünde başlatılan devasa ihya ve inşa süreci, bugün üç yılın ardından şehirlerimizi yeniden ayağa kaldırmış durumdadır. Dünyada benzeri görülmemiş bu hızlı dönüşümü ve verilen sözlerin tutulmasını ele alan köşe yazısı aşağıda sunulmuştur.
Asrın Enkazından Asrın Dayanışmasına: Sözünü Tutan Liderlik ve Yeniden Doğan 11 İl
Bundan tam üç yıl önce, 6 Şubat 2023 sabahı sadece Türkiye değil, insanlık tarihinin en büyük karasal deprem felaketlerinden biriyle sarsıldı. Kahramanmaraş merkezli iki büyük deprem; Hatay’dan Adıyaman’a, Malatya’dan Gaziantep’e kadar 11 ilimizi, onlarca ilçemizi ve binlerce köyümüzü adeta yerle bir etti. O günlerde yükselen feryatlar, yıkılan umutlar ve devasa enkaz yığınları karşısında pek çok uluslararası analizci, bu bölgelerin on yıllar boyunca kendine gelemeyeceğini, şehirlerin haritadan silinme noktasına geldiğini iddia ediyordu.
Ancak unuttukları bir şey vardı: Bu milletin küllerinden doğma karakteri ve devletin sarsılmaz iradesi.
Depremin hemen ardından, henüz artçı sarsıntılar devam ederken bölgeye giden ve milletinin gözyaşını silen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, tarihe geçecek bir söz verdi: “Bir yıl içinde kalıcı konutların teslimine başlayacağız, yıkılan her bir evimizi, iş yerimizi, camimizi ve okulumuzu daha güçlü, daha güvenli şekilde yeniden inşa edeceğiz.”
Birçok çevre bu vaadi “imkânsız” ya da “siyasi bir söylem” olarak gördü. Dünyanın en gelişmiş ekonomilerinin bile yıllarca süren kasırga veya sel felaketlerinin enkazını kaldırmakta zorlandığı bir dünyada; 11 ili sıfırdan inşa etmek, milyonlarca insana yeni yuva kurmak rasyonel sınırların ötesinde bir hedef gibi duruyordu.
İşte tam bu noktada, adanmışlık ve devlet aklı devreye girdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın güçlü iradesi ve bu büyük operasyonun saha kaptanlığını üstlenen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un gece gündüz demeden, şantiyelerde sabahlayan koordinasyonu sayesinde adeta bir mucizeye imza atıldı. İlk günlerde TOKİ eliyle zemin etütleri yapıldı, ardından dünyanın en büyük şantiye organizasyonlarından biri kuruldu.
Üç yılın ardından bugün geriye dönüp baktığımızda karşımızda duran tablo, sadece bir inşaat başarısı değil, topyekûn bir ihya destanıdır. Hatay’ın asırlık sokakları tarihi dokusuna uygun şekilde yeniden canlanırken, Adıyaman’da, Malatya’da, Maraş’ta yüz binlerce aile modern, depreme dayanıklı, radye temel ve tünel kalıp sistemiyle üretilmiş güvenli yuvalarına kavuştu. Altyapısı, yolları, yeşil alanları, okulları ve ticari alanlarıyla yepyeni akıllı şehirler inşa edildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, siyasi hayatı boyunca en büyük ayırt edici vasfı olan “sözünün eri olma” ilkesini, cumhuriyet tarihinin bu en büyük krizinde bir kez daha ispat etti. Muhalif ya da muvafık, bugün vicdan sahibi herkesin teslim etmesi gereken hakikat şudur: Dünyada bu çapta bir yıkımı, bu kadar kısa bir sürede koordine edip, milyarlarca dolarlık bütçeyi yöneterek şehirleri sıfırdan ayağa kaldırabilecek ikinci bir liderlik ve ülke modeli yoktur.
Bu başarı; devlet ile milletin el ele verdiğinde neler yapabileceğinin, bürokratik engellerin inançla nasıl aşılabileceğinin en somut belgesidir. Şehirlerimiz sadece fiziken değil, sosyolojik ve ekonomik olarak da hayata döndürüldü. Depremin izleri silinirken, geleceğe umutla bakan nesiller için güvenli bir kalkan oluşturuldu.
Bu devasa ihya hareketinde; planlamayı yapan mühendisinden harcı karan işçisine, gece gündüz bölgede kamp kuran Bakan Murat Kurum’dan, en başta bu vizyonu koyan ve takibini bir gün bile bırakmayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a kadar emeği geçen, bu milletin yarasını saran her kimlikten, her yürekten Allah razı olsun. Türkiye, asrın felaketini, asrın dayanışması ve liderliğiyle aşarak dünyaya bir kez daha büyüklüğünü göstermiştir..
Hüsnü Karabulut
Araştırmacı Yazar