“2026-2035 AİLE VE NÜFUS ON YILI” BİZE ASLINDA NE SÖYLÜYOR?
Geçtiğimiz günlerde bir toplu taşıma aracında seyahat ederken karşılaştığım “Aile ve Nüfus On Yılı 2026 – 2035” afişi, içinden geçtiğimiz dönemin sosyolojik dinamiklerine dair çok güçlü bir mesaj barındırıyordu. Afişte yer alan “Aileyle Köklenen, Nüfusla Güçlenen, İstikbâle Yükselen TÜRKİYE” vizyonu, yalnızca demografik bir hedefi değil, aynı zamanda stratejik bir devlet perspektifini de yansıtıyor. Sahada halk sağlığı politikalarını yürüten idareci bir aile hekimliği uzmanı ve klinikte aile kurumunun en hassas dinamiklerine, en mahrem sorunlarına çözüm üreten bir aile-evlilik terapisti olarak bu kampanyayı; küresel çapta yaşanan “demografik kış” ve “sosyal izolasyon” tehditlerine karşı devletimizin geliştirdiği vizyoner ve hayati bir kalkan olarak değerlendiriyorum.
Tüm dünyayı saran bu iki sinsi tehlikenin ne anlama geldiğini doğru okumak gerekiyor. “Demografik kış”, bir toplumda doğurganlık hızının kendini yenileme eşiği olan 2.1’in kalıcı olarak altına düşmesi, genç nüfusun erimesi ve toplumun hızla yaşlanmasıdır. Bugün Avrupa ve Doğu Asya ülkelerini ekonomik bir darboğaza sürükleyen bu tablo, uzun vadede sağlık ve sosyal güvenlik sistemlerinin kilitlenmesi anlamına gelir. Bu istatistiksel küçülmeye, ne yazık ki ruhsal bir kopuş olan “sosyal izolasyon” eşlik etmektedir. Evliliklerin ertelenmesi, tek kişilik hanelerin çoğalması ve bireylerin sanal bir yalnızlığa sürüklenerek geleneksel aile bağlarından kopması, toplumun dayanışma yeteneğini içten içe zedelemektedir. Kısacası küresel ölçekte ailenin zayıflaması, sadece nüfus miktarını değil, toplumların psikolojik direncini de tehdit eden bir halk sağlığı sorunudur.
Modern çağın tüm dünyada bireyselleşmeyi, yalnızlaşmayı ve köksüzlüğü teşvik eden bu iklimine karşı, afişteki “Aileyle Köklenen” vurgusu çok derin bir anlam taşıyor. Klinik tecrübelerimiz bize şaşmaz bir gerçeği gösteriyor: Toplumun psikolojik ve fiziksel bağışıklık sistemi doğrudan aile içinde inşa edilir. Sağlıklı iletişim kurabilen, aidiyet duygusu yüksek ve dayanışma kültürü gelişmiş aileler, aslında en etkili “koruyucu hekimlik” kurumlarıdır. Devletimizin bu on yıllık stratejik planı, aileyi yalnızca klasik bir sosyal yapı olarak değil, aynı zamanda toplumun ruhsal ve bedensel bütünlüğünü koruyan sarsılmaz bir kale olarak merkeze almaktadır.
Meselenin “Nüfusla Güçlenen” boyutu ise salt istatistiksel bir hedefin, yani niceliksel bir doğurganlık ivmesinin çok ötesinde; nitelikli, sağlıklı, milli ve manevi değerleriyle barışık, psikolojik dayanıklılığı yüksek nesillerin yetiştirilmesini işaret etmektedir. Genç, dinamik ve sağlıklı bir nüfus yapısı, ülkemizin sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin ve küresel vizyonunun en büyük teminatıdır. Bu nedenle, 2026-2035 yılları arasını kapsayan bu vizyonu sadece bir demografik projeksiyon olarak değil, köklü bir “koruyucu halk sağlığı seferberliği” olarak okumak gerekir.
Afişte vurgulanan #AileyleYükselenTürkiye hedefi, sağlık ve sosyal politikaların sahada tam entegrasyonuyla hayat bulacak bir şahlanış dönemini müjdeliyor. Biz sağlık profesyonellerine ve idarecilere düşen görev; devletimizin halihazırda güçlü biçimde yürüttüğü koruyucu sağlık politikalarını, hastalanmadan önce müdahale eden bir “Check-Forward” (ileriye dönük koruma) vizyonuyla sahada daha da derinleştirmektir.
Evlilik öncesi danışmanlık hizmetlerinin rutin bir tarama anlayışıyla güçlendirilmesi, cinsel sağlık eğitimlerinin bilimsel ve onarıcı bir zeminde verilmesi, aile içi sağlıklı iletişimin tıbbi ve psikolojik desteklerle beslenmesi ve bakanlıklarımızın sunduğu ücretsiz aile danışmanlığı hizmetlerinin her haneye ulaşacak şekilde yaygınlaştırılması, bu on yıllık planın sahadaki en güçlü taşıyıcı kolonları olacaktır.
Unutulmamalıdır ki; sağlıklı bireyler huzurlu aileleri, huzurlu aileler ise kökleri derinde, dalları istikbale uzanan güçlü bir Türkiye’yi inşa eder.
Uzm. Dr. Taner CANATAR
Kaynakça:
- C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2024). Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028). Ankara.
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO). (2022). Ruh Sağlığı Küresel Raporu: Herkes İçin Ruh Sağlığını Dönüştürmek (World Mental Health Report: Transforming Mental Health for All). Cenevre.
- Bowlby, J. (2014). Güvenli Bir Dayanak: Bağlanma Kuramının Klinik Uygulamaları. (Çev. S. Evren). Kocaeli: Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları.