Bulgaristan halkı Evro nun kölesi
olmyacağız diye ülkenin dört bir
köşesinde protestolar düzenliyor
Evro mu? Leva mı?
1997 yılında Bulgaristan’da yaşanan
hiperenflasyon sonrasında Almanya’nın
desteği ile Bulgaristan Para kurulu
önemli bir ekonomik karar alarak 1
temmuz 1997 tarihinde bulgar levası
Alman markı baz alınarak sabitlendi.
Daha sonra markın euroya dönüşmesi
sonrasında parite 1 Euro= 1.95583
leva . 1 temmuz 2025 tarihinde sabit
kur uygulamasından tam 28 yıl geçti
. 1 Ocak 2026 tarihinde ülkenin artık
euroya geçmesi bekleniyor.
Levanın yerini euro alacak olması halk
arasında bölünmeye neden oluyor. Bir
kısmı levada kalınmasını gerektiğini
savunurken diğerleri euroyu savunuyor.
Leva cephesi milli paranın bir
bağımsızlık sembolü olduğunu ve
levada kalınmasını savunuyor. Milli
paradan vazgeçmek milli değerleri yok
saymak, kimliksiz kalmak, gönüllü
kölelik olarak sıralıyor. Kendi milli
paranızın olmaması bundan sonraki
ekonomik kararları almada bağımlı
olmak ve özgür olamama. Avro bölgesi,
coğrafi Avrupa’daki ülkelerin yaklaşık
yarısını oluşturmaktadır. Her biri kendi
ulusal para birimlerini kullanmaya
devam eden AB’nin avro bölgesi
dışında Çek Cumhuriyeti , Danimarka
, Macaristan , Polonya , Romanya
ve İsveç’tir . Bu ülkeler kendi para
biriminde ısrar eden ülkeler.
Bu ülkeler kendi parasıyla üyeliğe
devam ediyor Bulgaristan neden devam
etmesin?.
Her ne kadar 1997 yılında kur sabitlense
de ülkede enflasyon yine devam
etmektedir.
İkilem içinde kalmanın asıl sebebi
ise 1 Ocak 2026 tarihi itibariyle
Para kurulunun sabit kur politikasını
kaldıracak olması. Kurun serbest
bırakılması levada aşırı bir devalüasyon
olacağı beklentisi. Euro cephesi ise:
Ülkenin 2007 yılında AB üye olduğu
zaman asgari ücret 180 leva iken , 2025
yılında bu rakam 1077 leva. Leva olarak
miktarı çok görünse de alım gücü düşük.
Levanın devalüasyonu olmadığını iddia
etmek mantıksız. Euroya geçersek AB
standartlarında maaş ve fiyat birliği
olacağını ve daha güçlü bir ekonomiye
sahip olacaklarını iddia ediyorlar.
Leva cephesi Yunanistan’ın euro
sürecini örnek göstererek komşu ülkede
yaşayan enflasyonu ve AB nin bütün
ekonomisine müdahale ettiğini ve artık
bir bağımsız ülke olamadığını iddia
ediyorlar.
Bulgaristan halkı AB nin dijital Euroya
geçmesini ise tam bir dijital kölelik
olarak görüyor.
Mehmet SERBEST
02.07.2025.